Từ những thùng dế trong căn phòng trọ sinh viên, anh Lâm Ngọc Kiên từng bước xây dựng mô hình chăn nuôi tại Thường Tín, Hà Nội. Hành trình khởi nghiệp nuôi côn trùng gắn với Trang Trại Côn Trùng Thành Tâm bắt đầu năm 2010, bằng một ý tưởng giản dị: nuôi những loài vật quen thuộc để cung cấp cho thị trường có nhu cầu.
Phía sau câu chuyện được báo chí biết đến là những ngày vừa học vừa chăm dế, tự đi tìm khách hàng và nhiều lần phải làm lại sau thất bại. Đó cũng là những trải nghiệm giúp anh hiểu rằng muốn theo nghề lâu dài, người nuôi cần quan tâm cả kỹ thuật, chi phí và đầu ra.
Bắt đầu nuôi dế từ căn phòng trọ sinh viên
Sinh năm 1988, lớn lên trong một gia đình thuần nông ở Thanh Hóa, anh Kiên sớm quen với cuộc sống làm nông. Khi lên Hà Nội học đại học, anh làm thêm nhiều công việc để trang trải sinh hoạt.
Ý tưởng nuôi côn trùng xuất hiện trong một lần anh thưởng thức món châu chấu tại nhà hàng vào năm 2010. Một loài vật vốn quen thuộc ở đồng quê lại trở thành món ăn được khách hàng đón nhận. Anh bắt đầu tìm hiểu khả năng chăn nuôi để cung cấp cho các quán ăn và những cơ sở có nhu cầu.
Anh chọn dế làm vật nuôi đầu tiên, mua trứng giống và tận dụng thùng xốp, hộp gỗ trong căn phòng trọ khoảng 12 m². Việc chăm dế được sắp xếp xen kẽ với lịch học: cho ăn, theo dõi đàn và tìm hiểu thêm cách nuôi.
Những lứa dế thương phẩm đầu tiên được bán cho các cơ sở nuôi chim cảnh, tạo bước khởi đầu cho công việc kinh doanh.
Tự tìm đầu ra cho những lứa dế đầu tiên
Nuôi được dế mới chỉ là một phần của công việc. Để bán được hàng, anh Kiên chủ động đến các quán ăn ở Hà Nội giới thiệu sản phẩm. Không phải nơi nào cũng đón nhận ngay; nhiều khách hàng còn chưa quen với việc sử dụng côn trùng trong thực đơn.
Anh giới thiệu cách chế biến, để khách hàng dùng thử và từng bước tạo dựng quan hệ với các cơ sở thu mua. Bên cạnh việc chào hàng trực tiếp, anh tìm thêm đối tác qua internet để mở rộng thị trường.
Trải nghiệm ấy cho thấy đầu ra cần được tìm hiểu từ sớm. Trước khi tăng đàn, người nuôi nên biết sản phẩm sẽ bán cho ai, khách cần số lượng bao nhiêu, quy cách như thế nào và thời điểm nào có thể giao hàng.
Mở rộng trang trại tại Thường Tín, Hà Nội
Khi có thêm khách hàng, anh Kiên chuyển từ nuôi thử trong phòng trọ sang thuê địa điểm rộng hơn. Sau đó, anh đầu tư xây dựng trang trại tại Thường Tín, phát triển thêm các vật nuôi như tắc kè, rắn mối, bọ cạp và cà cuống.
Trong mô hình này, dế vừa là sản phẩm thương phẩm, vừa được dùng làm nguồn thức ăn cho một số vật nuôi khác. Việc kết hợp nhiều loài giúp hình thành mối liên hệ giữa các hoạt động chăn nuôi trong trang trại.
Mỗi loài có đặc điểm riêng, vì vậy việc mở rộng không chỉ là tăng số lượng chuồng. Người nuôi còn phải tìm hiểu cách bố trí nơi ở, thức ăn và điều kiện chăm sóc phù hợp với từng vật nuôi.
Dấu mốc doanh thu tiền tỷ được báo chí ghi nhận
Trong bài viết đăng ngày 09/08/2017, Báo Dân trí ghi nhận mô hình của anh Lâm Ngọc Kiên tại Hà Nội có doanh thu lên tới cả tỷ đồng mỗi năm. Đây là thông tin phản ánh một giai đoạn phát triển của trang trại, không phải số liệu doanh thu hiện tại.
Dấu mốc đó cho thấy ý tưởng bắt đầu từ quy mô nhỏ đã có thể phát triển thành hoạt động kinh doanh. Tuy nhiên, doanh thu không đồng nghĩa với lợi nhuận. Hiệu quả thực tế còn phụ thuộc vào tiền giống, thức ăn, chuồng trại, nhân công, tỷ lệ hao hụt và khả năng tiêu thụ sản phẩm.
Với người đang tìm hiểu khởi nghiệp nuôi côn trùng, câu chuyện của anh Kiên mang đến một kinh nghiệm đáng tham khảo: cần kiểm chứng cả khả năng nuôi lẫn khả năng bán trước khi đầu tư lớn.
Những thất bại giúp hoàn thiện cách chăn nuôi
Hành trình của anh Kiên cũng có những giai đoạn khó khăn, khi vật nuôi chết hàng loạt và gây thiệt hại. Sau mỗi lần như vậy, anh tiếp tục tìm hiểu nguyên nhân, học thêm kỹ thuật và điều chỉnh cách chăm sóc.
Với người mới, bắt đầu bằng quy mô vừa sức giúp có thời gian quan sát đàn và ghi nhận chi phí. Khi đã hiểu điều kiện nuôi tại nơi mình triển khai, đồng thời có khách hàng tiêu thụ, việc mở rộng sẽ có cơ sở rõ ràng hơn.
Những câu hỏi cần làm rõ trước khi bắt đầu gồm:
Loài vật dự định nuôi có phù hợp với diện tích và điều kiện chăm sóc không?
Nguồn giống và người hướng dẫn kỹ thuật đến từ đâu?
Chi phí cho một lứa nuôi gồm những khoản nào?
Khách hàng cần sản phẩm ở kích cỡ, số lượng và quy cách nào?
Nếu hao hụt hoặc bán chậm, có đủ nguồn lực để tiếp tục không?
Thành Tâm đồng hành cùng người tìm hiểu chăn nuôi
Từ những trải nghiệm trong quá trình khởi nghiệp, Trang Trại Côn Trùng Thành Tâm phát triển hoạt động cung cấp con giống, sản phẩm thương phẩm và hỗ trợ kỹ thuật cho người nuôi. Các sản phẩm của trang trại gồm dế, cà cuống, tắc kè, rắn mối và bọ cạp.
Người quan tâm có thể tìm hiểu từng sản phẩm, cách chuẩn bị chuồng trại và phương án tiêu thụ phù hợp với quy mô dự kiến. Với nhu cầu hợp tác thu mua hoặc bao tiêu, các điều kiện về sản phẩm, chất lượng, số lượng và giá cần được trao đổi rõ trước khi triển khai.
Hành trình của Lâm Ngọc Kiên bắt đầu từ những thùng dế nhỏ. Kinh nghiệm được tích lũy qua từng lứa nuôi, từng lần tìm khách hàng và cả những lần thất bại. Với người muốn theo nghề, đó là lời nhắc về giá trị của việc bắt đầu vừa sức, hiểu vật nuôi và xây dựng đầu ra từ sớm.
